Yasal Dayanak
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın tüm işverenleri, işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlü kılar. Bu görevlendirme iki yoldan biriyle karşılanır: işveren, yeterli büyüklükteki işyerinde kendi bünyesinde bir İş Sağlığı ve Güvenliği Birimi (İSGB) kurar; ya da bu hizmeti dışarıdan, yetkili bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’nden (OSGB) alır.
“Az Çalışanım Var, Gerekmez” Yanlış İnanışı
En sık karşılaşılan yanlış inanış, düşük çalışan sayısının İSG yükümlülüğünü ortadan kaldırdığıdır. Oysa kanun bu yükümlülüğü çalışan sayısından bağımsız tanımlar — tek çalışanı olan bir atölye ile yüzlerce çalışanı olan bir fabrika, aynı temel yükümlülüğe (uygun sınıfta uzman ve hekim görevlendirmesi) tabidir. Değişen şey yükümlülüğün varlığı değil, gerekli hizmetin kapsamı ve süresidir — bu da işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir.
İSGB mi, OSGB mi?
- İSGB (bünyede kurulan birim): İşveren, kendi çalışanı olan uzman ve/veya hekimi istihdam ederek bu yükümlülüğü doğrudan karşılar. Genellikle büyük ölçekli, tek lokasyonda yoğun personeli olan işletmeler için anlamlıdır.
- OSGB (dışarıdan hizmet alımı): Yetkili bir kuruluştan, sözleşmeyle uzman ve hekim hizmeti alınır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük çoğunluğu için hem maliyet hem esneklik açısından daha uygun modeldir.
Hangi modelin işletmenize uygun olduğu; çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve saha sayısı gibi faktörlere bağlıdır.
Bazı İstisnalar Var mı?
Belirli ölçekteki ve tehlike sınıfındaki bazı küçük işyerleri için mevzuatta farklı düzenlemeler bulunabilir. Kesin istisna durumunuzun geçerli olup olmadığı işyerinize özel bir değerlendirme gerektirir — bu konuda genel bir kural yerine sahanıza özel netleştirme yapmayı öneririz.
Hizmet Almamanın Sonucu
OSGB veya İSGB üzerinden gerekli görevlendirmeyi yapmamak idari yaptırıma tabidir; ayrıca bir iş kazası durumunda işverenin hukuki sorumluluğunu doğrudan ağırlaştırır. Görevlendirme eksikliği, “önlem alınmadığının” en açık göstergelerinden biri olarak değerlendirilir.
İşletmeniz için doğru modeli ve kapsamı birlikte netleştirmek üzere OSGB Hizmetleri sayfamıza göz atabilir veya teklif isteyebilirsiniz.